مراقبت از بند ناف نوزاد: 

۱. هدف مراقبت از بند ناف

پیشگیری از عفونت (اومفالیت)

تسریع روند خشک شدن و افتادن بند ناف

جلوگیری از تحریک یا آسیب ناحیه ناف

 

—

۲. روند طبیعی افتادن بند ناف

بند ناف معمولاً بین ۵ تا ۱۵ روز بعد از تولد خشک شده و خودبه‌خود جدا می‌شود.

تأخیر در افتادن بیش از ۳ تا ۴ هفته نیازمند ارزیابی پزشکی است (ممکن است نشانه نقص سیستم ایمنی باشد مثل LAD).

 

۳. روش مراقبت توصیه‌شده

🔹 مراقبت خشک (Dry Cord Care) – روش اصلی و توصیه‌شده:

هیچ ماده ضدعفونی‌کننده‌ای استفاده نمی‌شود.

ناف را خشک، تمیز و در معرض هوا نگه دارید.

پوشک نوزاد را زیر ناف ببندید تا ناحیه را تحریک نکند.

🔹 مراقبت با کلرهگزیدین (در مناطق پرخطر):

در کشورهایی با نرخ بالای عفونت نوزادی (مثلاً جنوب آسیا یا آفریقا)، استفاده از کلرهگزیدین ۴٪ روی ناف توصیه شده.

این روش طبق WHO در کاهش مرگ‌ومیر موثر بوده است.

 

۴. موارد خاص مراقبت

اگر ناف با ادرار یا مدفوع آلوده شد، با آب جوشیده سردشده و گاز استریل تمیز شود.

از پوشاندن بیش از حد یا استفاده از مواد مرطوب‌کننده اجتناب شود.

حمام تا زمان افتادن بند ناف بهتر است به صورت حمام اسفنجی باشد.

 

—

۵. علائم هشداردهنده عفونت ناف (اومفالیت)

اگر هرکدام از موارد زیر دیده شود، باید سریعاً به پزشک مراجعه شود:

قرمزی و تورم اطراف ناف

ترشح چرکی یا بدبو

تب یا بی‌قراری نوزاد

خونریزی شدید ناف

 

—

۶. گرانولوما ناف

توده‌ای صورتی و مرطوب که بعد از افتادن بند ناف باقی می‌ماند.

درمان رایج: استفاده از نیترات نقره (silver nitrate) توسط پزشک یا روش خانگی با نمک (تحت نظر متخصص).

 

—

۷. مواردی که نیاز به پیگیری دارند

 

تأخیر در افتادن ناف بیشتر از ۴ هفته، احتمال نقص ایمنی
ترشح طولانی مدت احتمال گرانولوما یا عفونت
برجستگی ناف ممکن است فتق نافی باشد، معمولاً خودبه‌خود بهبود می‌یابد